Wpis mechanizmowy Baza komunikacyjna Relacja i gotowość do kontaktu

Dlaczego dziecko może unikać wspólnej zabawy?

Autor:

To, że dziecko unika wspólnej zabawy, mówi nam, co robi – ale jeszcze nie mówi, dlaczego tak się dzieje.

Jedna obserwacja, wiele możliwych wyjaśnień

Rodzic widzi, że dziecko bawi się i chce do niego dołączyć, ale dziecko odchodzi. Może się zdarzyć, że nie odpowie na propozycję wspólnej zabawy lub protestuje, bo chce się bawić po swojemu. Rodzic zastanawia się, co jest przyczyną takiego zachowania. Zachowania mogą wyglądać podobnie, ale mechanizm stojący za nimi nie musi być taki sam.

To samo zachowanie – różne możliwe mechanizmy

Ilustracja do artykułu: Dlaczego dziecko może unikać wspólnej zabawy?

Czy otoczenie jest zbyt obciążające?

Wspólną zabawę może utrudniać także to, co dzieje się wokół dziecka, np. hałas, zmęczenie, nadmiar bodźców. Spokojniejsze otoczenie może niektórym dzieciom ułatwiać pozostanie we wspólnej aktywności.

Czy sposób dołączania dorosłego ma znaczenie?

Znaczenie ma również sposób, w jaki dorosły dołącza do zabawy. Szybkie tempo mówienia, zadawanie wielu pytań czy poprawianie mogą zwiększać wymagania związane z interakcją.

Czy trudność pojawia się przy zmianie pomysłu dziecka?

Dziecko może akceptować obecność drugiej osoby, ale trudność pojawia się dopiero wtedy, gdy partner zmienia przebieg aktywności.

Czy wspólna zabawa stawia zbyt duże wymagania komunikacyjne?

Wspólna zabawa wymaga jednoczesnego angażowania się w aktywność i reagowania na drugą osobę — jej działania, inicjatywy, kolejność i kierunek uwagi.

Co rodzic może zrobić?

Celem obserwacji nie jest samodzielne ustalenie przyczyny, ale zauważenie, w jakich warunkach dziecku łatwiej pozostać we wspólnej aktywności.

  • Czy łatwiej, gdy dorosły mówi mniej?
  • Czy akceptuje obecność dorosłego, ale wycofuje się, gdy dorosły próbuje zmienić przebieg zabawy?
  • Czy łatwiej wchodzi w kontakt w spokojniejszych warunkach?

Jeśli podobny wzorzec pojawia się w różnych sytuacjach, takie obserwacje warto omówić z logopedą lub psychologiem.

Najważniejsze zdanie

Zanim zapytamy, jak zachęcić dziecko do wspólnej zabawy, warto najpierw zrozumieć, co tę zabawę może mu utrudniać.

Źródła

  • Bokus B., Shugar G.W. (red.) (2007), Psychologia języka dziecka. Osiągnięcia, nowe perspektywy, tłum. E. Haman, M. Haman, M. Hernik, J. Rączaszek-Leonardi, M. Staroń, J. Suchecki, A. Tarłowski, Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.
  • Kaczorowska-Bray K., Milewski S. (red.) (2018), Wczesna interwencja logopedyczna, wyd. II, Gdańsk: Harmonia Universalis.
  • Tomasello M. (2016), Dlaczego współpracujemy, tłum. Ł. Kwiatek, Kraków: Copernicus Center Press.

Czytaj dalej